|
Աշխարհաժողովային արտաքին քաղաքական հայեցակարգը և ռազմավարությունը2020 թվականի նոյեմբերի 9/10֊ին ստորագրված կապիտուլյացիայի փաստաթղթով Երրորդ Հանրապետությունը դադարեց իր գոյությունը պատմության մեջ մտնելով որպես խայտառակորեն ձախողված քաղաքական նախագիծ։ 30 տարի շարունակ գոյատևած օբյեկտիվորեն անկատար այդ համակարգի և սուբյեկտիվորեն ապաշնորհ կառավարման ամենածանր արդյունքը միջազգային սուբյեկտայնության իսպառ կորուստն էր։Աշխարհի քաղաքական քարտեզի վրա Հայաստանը դադարեց գոյություն ունենալ որպես ինքնիշխան ու ինքնուրույն քաղաքական միավոր։ Պատերազմի ողջ ժամանակաշրջանում ոչ մի երկիր կամ քաղաքական միավորում աջակցություն չհայտնեց բազմազգ ուժերի կողմից ագրեսիայի ենթարկված ԱՀ և ՀՀ։ Անգամ մի քանի հազար ահաբեկիչների մասնակցության փաստը, արգելված զինատեսակների կիրառումը, խաղաղ բնակչության և սրբավայրերի թիրախավորումը պատճառ չհանդիսացավ, որ դիվանագիտական պատվիրակներ այցելեին ագրեսիա ենթարկված տարածքներ իրենց ներկայությամբ կանխելու պատերազմի էլ ավելի սրացումը, ինչպես դա արվում է միջազգային պրակտիկայում նմանատիպ իրավիճակներում։ 
Ոչ մի արտաքին աջակցություն կամ դիվանագիտական դեսանտ Հայաստանի բոլոր հավանական բնական դաշնակիցները, որոնցից և ոչ մեկը ջատագով չի «արևմտյան լիբերալ֊դեմոկրատական» համակարգի, պատերազմի առաջին իսկ օրից ստիպված էին հրաժարվել պրոակտիվ քաղաքականությունից, քանի որ Հայաստանի ղեկավարը սկսեց հայտարարություններ անել «ժողովրդավարացման ալիքը Ադրբեջան հասցնելու անհրաժեշտության» (փաստացի նշանակում է խթանել և արտահանել գունավոր հեղափոխություն) մասին դրանով իսկ գաղափարախոսական ու քաղաքական կառավարման մոդելի հակամարտության երանգ տալով պատերազմին։ Սփյուռքահայության կողմից ամբողջ աշխարհով անցկացվող հրապարակային գործողություններում ոչ մի տեղական ուժ անգամ ընդգծված հակագլոբալիստական ու հականեոլիբերալիստական ուղղվածություն ունեցող, մասնակցություն չունեցավ։ 
Ոչ մի աջակցություն սփյուռքահայությանը տեղական ուժերի կողմից Այսպիսով համաշխարհային պատմության մեջ գրանցվեց աննախադեպ բոյկոտի փաստը և հանգեցրեց հայկական սուբյեկտայնության լիակատար կորստի։ Եզրահանգում Հայաստանը որպես պետական ինքնուրույն միավորում վերացավ բոլոր քաղաքական քարտեզներից և դիվանագիտական օրակարգերից։ Անգամ տարածաշրջանային այնպիսի կարևոր նախաձեռնություններում ինչպիսին անվտանգությունն է, իսկ ավելի կոնկրետ հակաթուրքական կոալիցիայի ձևավորումը, ոչ ոք լուրջ չի վերաբերվում սեփական ինքնիշխանոթյունից հրաժարված, սեփական սահմաններն անպաշտպան թողած Հայաստանին հրավեր ուղարկելու գաղարարին։ Արևմտյան կառավարման համակարգի որդեգրումը անկախության շրջանի այսպես կոչված «քաղաքական վերնախավի» կողմից, նրա մակերեսային և պատեհապաշտ ռեֆլեքսային քաղաքականությունը իբր թե բազմավեկտորությամբ կանխորոշեց ինքնիշխանության մաշումն ու փոշիացումը, իսկ վերջին իշխանափոխությամբ մասնավորապես, երբ 2019 թվականի հունվարին Դավոսում նեոլիբերալ արժեքների և համահարթեցման ռազմավարության երդումակալությունը ինքնիշխանության ու սուբյեկտայնության կորստի գործընթացը դարձրեց անդառնալի։ Արևմտյան ֆինանսաբանկային֊վաշխառուական համակարգը, այլ խոսքերով խորքային պետությունը (Deep State) ամենամեծ շահառուն է հայկական պետության քանդման և տարածաշրջանում հայկական գործոնի լիակատար վերացման, քանի որ անկախ Հայաստանը Արցախի հետ միասին երկար ժամանակ լուրջ արգելք էր էներգոռեսուրսների արտահանման ճանապարհին։ Իսկ ավելի հեռահար նպատակով նշված ուժը ձգտում է խոչընդոտել Եվրոպայի և Չինաստանի միջև ցամաքային ուղիների վերականգնմանը «Մեկ ճանապարհ, մեկ գոտի» ծրագրով, որը կարող է թուլացնել առևտրական նավագնացությունը, ինչը 15 դարից սկսած հանդիսանում «ատլանտյան» կոչվող խմբավորման մենաշնորհային և թելադրող գործիքը։ Լուծում Միայն համակարգային խոր փոփոխությունները և իրապես ազգային պետության կառուցման նպատակի հռչակումը կարող են վերականգնել կորսված ինքնիշխանությունը և սուբյեկտայնությունը միջազգային հարթակում։ Անհնար է իրականացնել այս նպատակն առանց արևմտյան ֆինանսաբանկային֊վաշխառուական համակարգի/խորքային պետությանը դիմակայելու համազգային համախմբման բարձր մակարդակով։ Արտաքին քաղաքականության ռազմավարական ուղղությունները Միջպետական հարաբերություններում Աշխարհաժողովի համար գործուն դիմակայությունը և սեփական շահերի պրոակտիվ՝ նախաձեռնողական պաշտպանությունը կմնան առաջնային, քանի դեռ ավարտին չեն հասել մեծ վերադասավորումների և քաղաքական ցնցումների փուլը համաշխարհային հարթակներում։ Քանի որ Աշխարհաժողովը դիտարկում է արևմտյան ֆինանսաբանկային֊վաշխառուական համակարգին իր խորքային պետության դրսևորմամբ որպես գլխավոր պատվիրատու և շահառու Հայաստանի և էթնիկական հայերի դեմ սանձազերծված պատերազմում, Աշխարհաժողովի տանիքի ներքո համախմբված իրապես ազգային ուժերը, հետագայում Հայք ազգային պետությունն առաջնորդվելու են այն գերակա սկզբունքով, որ մի կողմից դիմակայեն արևմտյան խորքային պետությանը և մյուս կողմից ձևավորեն միջազգային պրոակտիվ դաշինքներ նրա դեմ։ Թիրախային երկրի կամ միջպետական կառույցի հետ հարաբերության տեսակը և որակը կպայմանավորվի արևմտյան խորքային պետությունից նրա կախվածության աստիճանով։ Նպատակահարմար է գոտիավորել միջազգային իրավունքի սուբյեկտներին դիվանագիտական գործունեության տեսակավորման (դիմակայության կամ գործընկերային) համար։ Այս պահին բացառությամբ մի քանի երկրների և միջազգային կառույցների գրեթե չկան սուբյեկտներ, որոնք կդասակարգվեն միանշանակ գործընկերային կամ հակառակը։ Դա ենթադրում է երկակի գործելաոճ՝ մարտավարություն։ Եթե օրինակի համար Ռ ուսաստանում և Չինաստանում քաղաքական թևերը երկուսն են և նրանք հստակորեն սահմանազատված են, ապա բոլորովին այլ վիճակ է Արևմուտք անվանվող գոտում, ուր գործող ուժերը շատ խայտաբղետ են ժողովրդավարության ավանդույթների պատճառով։ Արևմուտքի միջին խավերը որպես ռազմավարական դաշնակից Ազգային ուժերի համար մեծ հետաքրքրություն կարող են առաջացնել Արևմուտքի միջին խավերը, որպես բնական դաշնակիցներ խորքային պետությունների դավադիր ծրագրերի դիմակայության նպատակով, քանի որ վերջիններս նույնպես հանդիսանում են տուժյալ կողմ ֆինանսավարկային֊ վաշխառուական համակարգի օր֊օրի մեծացող ճնշման պատճառով։ Առանձնահատուկ շահավետ կարող է լինել թիրախային համագործակցությունը Արևմուտքի Open Source տեխնոլոգիական համայնքի հետ, որն իր ակտիվ գործունեությամբ փաստորեն մարմնավորում է տեխնոլոգիական զարգացման այլընտրանքն ի հակադրություն ֆինանսական մեծ ներարկումներով գործող խոշոր կորպորացիաների։  Նոր գաղափարները և մտահղացումներն ի վիճակի են ստեղծել հազարավոր ձեռնարկություններ Քրաուդֆանդինգի (անգլերեն «crowd»՝ ամբոխ, «funding»՝ ֆինանսավորում բառերից, այն մարդկանց համախմբված գործունեությունն է, որոնք, որպես կանոն, համացանցի միջոցով ինքնակամ միավորում են իրենց գումարը կամ այլ ռեսուրսները, որպեսզի աջակցեն այլոց (իրավաբանական կամ ֆիզ. անձանց)՝ սկսել որևէ գործունեություն) և մյուս այլ իրական տնտեսական մեխանիզմներով։ Այլ խոսքերով ասած, այս ճանապարհով կապահովի Արևմուտքի միջին դասի փոքր, սակայն արդար՝ մաքուր քրտինքով վաստակված ներդրումներ ի տարբերություն սպեկուլյատիվ ծագում ունեցող խոշոր ներդրումների, որոնք երբևէ չեն ծառայում բարի նպատակների փոշիացնելով տեղական համակարգերը։  Պայմանական Հարավ որպես ռազմավարական համագործակցության գոտի Պակաս կարևոր չէ մշտապես համահարթեցման և նեոլիբերալիզմի դեմ պայքարող պայմանական Հարավի առարկայական ահռելի աջակցության ապահովումը։ Այդ բևեռի երկրները մշտապես ձգտել են ամուր կապեր հաստատել հնագույն քաղաքակրթական բնօրրան հանդիսացող Հայաստանի հետ։ Օրինակի համար, վերջին տարիներին Աֆրիկյան Միության ղեկավար՝ Ուգանդայի նախագահ Պոլ Կագամեն երկու անգամ փորձ արեց հաստատել հարաբերությունները ՀՀ իշխանությունների հետ։ Նույն մտադրություններով Հայաստան էին այցելել Ֆրակոֆոնիայի համաժողովի տասնյակ մասնակիցներ աշխարհի տարբեր անկյուններից։  Հորիզոնական կապերի հաստատումը պայմանական Հարավի երկրների հետ թույլ կտա ձեռք բերել հարյուրավոր դաշնակիցներ բոլոր միջազգային հարթակներում դիմակայելու Հայաստանի և հայության դեմ ուղղված հարձակումներին։ Օրինակի համար, Չմիացած երկրների շարժումը կարող է արագ կարգավորում ապահովել Արցախի միջազգային ճանաչմանը։ Կան ազգային արժեքների և մշակույթի պահպանման տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք տրամադրումը աշխարհի ժողովուրդներին էապես կբարձրացնի Հայաստանի դերը միջազգային ասպարեզում։ Մեր երկիրը կրկին կարող է ամրագրել իր դիրքերը որպես քաղաքակրթության կերտող և տարածող երկրի։
Մարտի 1֊ից տեղական լեզվի (Դարիջա) թվայանացման պիլոտային նախագիծը պաշտոնապես մեկնարկելու է Մարոկկոյում
Որակապես նոր քաղաքակրթությունը կարող է դառնալ գրավիչ տարածաշրջանի բոլոր ժողովուրդների համար, որոնք ցանկություն կարող են հայտնել համախմբվելու նոր քաղաքակրթական նախագծի շուրջը ընդհուպ մինչև դաշնակցային մոդելներով։ Տարածաշրջանային ռազմավարություն Աշխարհաժողովի տարածաշրջանային հայեցակարգը արտահայտված է Միջին Արևելքի ավտոխտոն ժողովուրդների «Ընդհանուր տուն» կառուցելու ծրագրի մեջ, որը մշակվել և ներկայացված է Աշխարհաժողովի Middle East is our Common Home նախաձեռնության կողմից 2020 թվականի հոկտեմբերի 23֊ին։ 
|
