![]() |
Աշխարհաժողովային կառավարման մոդելը
Ելնելով նրանից, որ ֊ խորհրդային հասարակարգից դեպի ազատ շուկայական (իրականում «վայրենի կապիտալիզմի») տրասնֆորմացիան ընթացել է մեծ ցնցումներով և ծանր հետևանքներով (արտագաղթ, մտավոր մակարդակի կտրուկ անկում, ավանդական ինստիտուտների թուլացում); ֊ դրսից պարտադրված տնտեսական և կառավարման մոդելները ներդրվել են կոշտ ու կամայական մեթոդներով, որոնք պատճառ են դարձել լուրջ խեղաթյուրումների կլանների ձևավորման/ակտիվացման, ընտրությունների ակնհայտ կեղծման դրսևորումների տեսքով; ֊ համաշխարհային համահարթեցումը հանգեցրել է տեղական օլիգարխիայի հետ մեծ կորպորացիաների սերտաճման մենաշնորհային և կոռուպցիոն մեխանիզմներով; ֊ արհեստականորեն արմատավորվել է նեոլիբերալիստական ագրեսիվ գաղափարախոսություն տխրահռչակ «բաց հասարակության» միջոցով, որը մինչև օրս էլ մնում է սնուցման գլխավոր աղբյուր տեղական «մտավորականության» համար; ֊ սոցիալապես անապահով շերտերը կոնսերվացվել և քաղաքականապես չեզոքացվել են սոցիալական նպաստների միջոցով; ֊ 2018 թվականից ակտիվ շրջանառության մեջ դրված «հպարտ քաղաքացու» ագրեսիվ հայեցակարգը, որի գլխավոր սուբյեկտը ավանդական բոլոր համայնքային անգամ ընտանեական պարտականություններից կտրված, ազատ ատոմի վերածված , անսահմանորեն նյութապաշտական, սպառողական եւ այլ ցածրակարգ մոլուցքներին տրված, կոնֆորմիզմը որպես կյանքի ոճ ու փիլիսոփայություն դարձրած տեղական «աշխարհամարդն» է, ծրագրավորված կերպով փորձում է ավարտին հասցնել հասարակության ազգային ավանդական կառուցվածքի և նրա ողնաշար կազմող արժեքահամակարգի փոշիացումը; ֊ մինչև օրս շարունակվող հիբրիդային՝ ապատեղեկատվական պատերազմը բարոյահոգեբանական առումով շատ ծանր հետևանքներ է ունեցել հանրության վրա Աշխարհաժողովը միանշանակ մերժում է արևմտյան դեմոկրատիայի կառավարման մոդելը և մասնավորապես նրա ընտրակարգը համարելով այն համակարգային խեղաթյուրման գլխավոր աղբյուր։ Այդ ընտրակարգը կառուցված չի պատասխանատվություն֊վաստակ֊իրավունք շղթայով և ընդամենը սպասարկում է վերևում նշված վիրտուալ՝ դրսից արհեստականորեն պարտադրված իրականության դերակատարների նեղ խմբակային շահերը։ Առարկայական պատասխանատվության և վերահսկողության լիակատար բացակայությունը դրդում է այդ իրավունքը կրող անհատին կայացնել պատեհապաշտական, եսակենտրոն ու վերջնական հաշվով անպատասխանատու որոշումներ։ Արևմտյան դեմոկրատիայի ընտրության իրավունքի գաղտնիության սկզբունքը բացարձակապես անհամատեղելի է մեր արժեհամակարգի և ավանդական պատկերացումների հետ, քանզի հանրային պատասխանատության պատրաստ անձի ընտրությունը և որոշումը չեն կարող լինել գաղտնի։ Հետևաբար անթույլատրելի է, որ շարունակվեն կառավարման օտար ու խորթ համակարգի հետագա փորձարկումները, որի հիմքում ատոմացված անհատի ընտրելու իրավունքն է գաղտնիության ու անվերահսկելիության սկզբունքներով։ Պատմական բոլոր շրջաններում մարդու բնական ազատությունները եղել են առավել քան հարգված հայ իրականությունում։ Մեր նախնիները ելել են այն խոր համոզմունքից, որ անազատ մարդը ընդունակ չի ստեղծելու, արարելու, ներդաշնակ ապրելու իր սոցիալական շրջապատի և բնության հետ։ Այն միշտ եղել է կարևոր նախապայման հոգևոր ու մտավոր զարգացման, խղճի ու բարոյականության բյուրեղացման համար։ Լավագույն ապացույցը այն պատմական փաստն է, որ ստրկության և ֆեոդալիզմի արատավոր համակարգերը երբեք չեն արմատավորվել Հայաստանում։ Հետևաբար մարդու բնական ազատությունների վերաբերյալ հայկական պատկերացումները շատ ավելի խոր են, համակարգված ու հավասարակշռված նույնչափ բնական համայնքային պարտականությունների հետ, ի տարբերություն քաղաքակրթական այն ԱՆԿԱՏԱՐ՝ հոգևորի մերժմամբ, նյութի կարևորությամբ, այսպես կոչված «ռացիոնալիզմի», էմպիրիկ ու մեխանիկական գերակայությամբ նախագծի, որն ծնունդ առավ մութ ու խավար Եվրոպայում լուսավորչական շրջանում և հետևողականորեն պարտադրվեց աշխարհի ժողովուրդներին։ Հանրային առաջնային օղակը՝ ընտանիքն է այն առանցքային մատրիցան, ուր անհատը դրսևորվում է որպես իրապես ազատ անձ իր սկզբնական հանրային պարտականությունների խոր գիտակցմամբ ու դերակատարմամբ։ Հետադարձ պատասխանատվության և հաշվետվության այս վարքագծային մոդելն ապահովում է անհատի հետագա սոցիալացումը առանց լուրջ խնդիրների։ Հետևաբար ընտանիքը պետք լինի ընտրության առաջնային սուբյեկտ և ոչ թե հանրային կապերից ու պատասխանատվություններից զերծ և սեփական որոշումների/քայլերի համար հաշվետվություն չներկայացնող անհատը։ Ընտանիքը պետք է ընտրի իր ներկայացուցչին և լիազորի նրան մասնակցելու ինչպես տեղական, այնպես համապետական/համընդհանուր ընտրություններին և հանրաքվեներին «մեկ ընտանիք, մեկ ձայն» սկզբունքով։ Ընտրությունները պետք է անցկացվեն միմիայն բաց քվեարկությամբ, ինչ թույլ կտա, որ ընտանեական մանդատ ստացած ընտրողը հաշվետու լինի իր որոշումների համար ոչ միայն իր ընտանքի, այլև սեփական համայնքի մյուս անդամներին։ Որոշումների կայացման այսպիսի թափանցիկությունը լուրջ խոչընդոտ կստեղծի ընտրակաշառքների և թիրախավորված ճնշումների համար։ Սեփական ընտանիքի և համայնքի կողմից պաշտպանվածությունն անհատական վախերի և գայթակղությունների հաղթահարման կարևորագույն գործոն է, որն անշուշտ էապես կբարելավի համայնքերի ծայրահեղ խաթարված վստահության մթնոլորտը, կառաջնորդի նրանց առողջացման ուղիով և կվերականգնի համայնքային սեփականատիրոջ և լիարժեք սուբյեկտ լինելու գիտակցությունը։
Տարածքային մոդելով ընտրական համակարգը
Ընտանիքներից լիազորված ներկայացուցչները կմասնակցեն տեղական և համապետական պատգամավորների ընտրությանը տարածքային հիմունքներով։
Ոլորտային մոդելով ընտրական համակարգը
Ոլորտային խորհուրդների և Աշխարհաժողովի Ոլորտային պալատի պատգամավորների ընտրությունը կիրականացնեն այն քաղաքացիները, ովքեր անդամակցում են ոլորտային ասոցիացիաներին և ճանաչված են սեփական մասնագիտական համայնքում որպես անհրաժեշտ (նվազագույն) մասնագիտական աստիճան ձեռք բերած և փորձառություն ունեցող անձ։ Այս կարգի ընտրողների իրավական կարգավորումը իրականացվելու է ոլորտային ասոցիացիաների կանոնադրություններով։ Ոլորտային այն ասոցիացիաները, որոնք չեն ընդգրկի իրենց կանոնադրություններում ընտրակարգ կզրկվեն Աշխարհաժողովային ընտրությունների իրավունքից։ Անչափ կարևոր է, որ ոլոտային ասոցիացիաները մշակեն և կիրառեն մասնագիտական կոդեքս, որի ընդունումը պարտադիր լինի անդամների ընդունելության համար։
Նոր ընտրակարգի փիլիսոփայության անկյունաքարերը
Իշխանության շնորհման բնական/բնակվելու եւ հանրային
դերակատարմամբ եղանակներն անկյունաքարային են որպես
ընդհանուր զարգացման կարեւորագույն հակակշիռներ։
Եթե առաջին վեկտորը հորիզոնական է եւ իր սուբյեկտներին մղում է
հորիզոնական ծավալման եւ մրցակցության, ապա երկրորդը՝ մեծապես
ուղղահայաց է առաջնորդվելով վերընթաց զարգացման ուղիով։ Նման
երկվեկտորությունը մշտապես հավասարակշռել է մեր պատմական
ընթացքը ապահովելով գերազանց արդյունքներ լավագույն
ժամանակաշրջաններում եւ հուսով ենք, որ այսօր էլ այն կարող է դուրս
հանել այն խոր ճգնաժամից, որի մեջ հայտնվել ենք խորթ ու օտար
մոդելների որդեգրմամբ, եւ կապահովի թռիչքաձեւ զարգացում եւ
հզորացում։
Համայնքային ինքնակառավարման մարմինների ձևավորում
Համապետական բարձրագույն մարմնի՝ Աշխարհաժողովի ձևավորում
Տարածքային պալատը պետք է առավելապես ձևավորի տարածքային և երկրի ընդհանուր՝ ռազմավարական զարգացման հանձնաժողովներ։ Ոլորտային պալատը կընդգրկի բոլոր պրոֆիլային հանձնաժողովները։ Տարածքային և ոլորտային պալատները պետք է անցկացնեն համատեղ նիստեր ինչպես հստակ սահմանված գրաֆիկով, այնպես էլ թեմատիկ և արտակարգ օրակարգերով։ Անցումային շրջանում օրենսդրական կարգավորումը կկատարվի նախադեպային սկզբունքով։ Ժառանգություն մնացած օրենքները կշարունակվեն գործել քանի դեռ Աշխարհաժողովը չի արգելել կամ փոփոխել դրանք։ Կառավարման նախկին համակարգի ամբողջական բարեփոխումը և թարմացումը պետք է իրականացվի Reverse Engineering-ի մեթոդով, որը ենթադրում է մաքուր և ամուր հիմքերով նոր համակարգի կայացում հնի հետ ժամանակավոր խողովակներով տրանսֆորմացնելով հիմնական գործառույթները։ Մանրամասնությունները ներկայացված են «Ինչպե՞ս արդիականացնել պետական մեքենան․ Reverse Engineering» տեսանյութում Աշխարհաժողովը ձևավորելու է հոգևոր առաջնորդության, գաղափարախոսական և հայեցակարգային հիմնադրույթների մշակման, ազգային արժեքների պահպանման Խորհուրդ, որի գերագույն նպատակը ազգային պետության կառուցումը և հզորացումն է։ Այն կազմած է լինելու ինչպես Հայ Առաքելական Եկեղեցու առաջնորդներից, այնպես էլ հանրային բարձր հեղինակություն վայելող քաղաքացիական անձերից։
Բարձրագույն գործադիր իշխանության ձևավորումը
Անցումային շրջանում ենթադրվում է ճգնաժամային արագ ու գործուն հակազդման և կառավարման համակարգ անվտանգային ընդգծված առաջնահերթություններով։ Հետևաբար գործադիր իշխանության բարձրագույն մարմնի՝ Պետական կոմիտեի մեջ պետք է ընդգրկվեն զինվորական ղեկավարներ, առաջնային ռեսուրսների մոբիլիզացման, պարենային և այլ անհրաժեշտության ապրանքների արտադրության, ենթակառուցվածքների արդյունավետ ու անխափան կառավարման, արտակարգ իրավիճակների և առողջապահության արհեստավարժ մասնագետներ։ Ոլորտային զարգացման ծրագրերը և իրագործող թիմերը պետք է առաջադրվեն Ոլորտային պալատի կողմից հստակ ժամկետներով և ճանապարհային քարտեզներով։ Յուրաքանչյուր նախարարություն պետք է կարողանա միաժամանակ սպասարկել Պետական կոմիտեին օպերատիվ անխափան ռեժիմով և իրականացնել կառուցողական և ռազմավարական ծրագրեր առանց մեկը մյուսին խանգարելու։
Տեղերում գործադիր իշխանության մարմինների ձևավորումը
Աշխարհաժողովի տեղական խորհուրդների գլխավոր պարտականությունն է տեղերում ձևավորվել գործադիր իշխանության մարմիններ լիազորելով նրանց համայնքի, նրա սեփականության, ինքնիշխանության, ինքնապաշտպանության, հանրային կարգուկանոնի պահպանման, կրթության, առողջության, արդարադատության հետևողականորեն իրականացնելու իրավունքներ։Համայնքի միջոցներով և պետական ծրագրերով կառուցված բոլոր՝ կրթական, առողջապահական, իրավապահ (այդ թվում տեղական արդարադատության), տնտեսական կոոպերացման, տրանսպորտային, ինքնապաշտպանության օբյեկտները և միջոցները հանդիսանում են համայնքի ընդհանուր սեփականություն։ Հետևաբար գործադիր իշխանության տեղական մարմինները պարտավոր են առավելագույն բարձր մակարդակով և պատասխանատվությամբ իրականացնել այդ օբյեկտների և միջոցների կառավարումը։ Գործադիր մարմիների իրավասությունները կարող են սահմանափակվել միայն համապետական նշանակության օբյեկտների (ենթակառուցվածքներ) տիրույթներում։
Կառավարման համակարգի վերահսկողություն
Կառավարման համակարգի լիակատար վերահսկողության և հետադարձ կապի ապահովման լավագույն գործիքն վերընտրությունների հնարավորւթյամբ ամենամյա պարտադիր հաշվետվության մեխանիզմն է։ Դա իրականացվում թվային պարզ համակարգերի ներդրմամբ։ Ամենից պարզը քվեարկության անցկացումն է ձայնային բիոմետրիայի շնորհիվ։ Այս դեպքում ընտրողը նույնականացվում է ձայնով։ Պարզ հեռախոսազանգի միջոցով ընտրողը կատարում է հաշվետվության արդյունքի քվեարկում է «այո», «ոչ», «ձեռնպահ» տարբերակներով, իսկ ընտրված/նշանակված անձի կատարած աշխատանքի ընդհանուր մերժման պարագայում նաև իրականացնում վերընտրություն։ Կառավարման բոլոր օղակներում ամենամյա պարտադիր հաշվետվություն վերընտրությունների հնարավորությամբ Կառավարման, այդ թվում ընտրության հետ կապված բոլոր տվյալները կպահպանվեն և կտնօրինվեն համայնքների կողմից բլոկչեյն կոչվող տեխնիկական միջոցների օգնությամբ։ Այս կարգը էականորեն կնպաստի տեղական մարմինների սուբյեկտությանը և իշխանության ներքևից վերև պարտադրմանը։ Մանրամասնությունները ներկայացված են «Էլեկտրոնային կառավարում․ ամենամյա վերընտրություններ» տեսանյութում |
||||||||||||||